通用拼音方案
(2000年9月16日教育部國語推行委員會通過)
一、
字母表
a
b c d
e f g
h i j
k
l
m n o
p r s
t u w
y z
註:q,v,x三個字母拼寫台灣華語時不用,另有字母ê是e的變體,不列入字母表內。
二、通用拼音與注音符號聲母、韻母對照表
|
ㄅ b |
ㄐ ji |
ㄚ a |
ㄞ ai |
ㄧ -ia ㄚ ya |
ㄨ -uo ㄛ wo |
|
ㄆ p |
ㄑ ci |
ㄜ e |
ㄟ ei |
ㄧ ㄛ yo |
ㄨ -uai ㄞ wai |
|
ㄇ m |
ㄒ si |
ㄧ -i yi |
ㄠ ao |
ㄧ -ie ㄝ ye |
ㄨ -u(e)i ㄟ wei |
|
ㄈ f |
ㄓ jh jhih |
ㄛ o |
ㄡ ou |
ㄧ ㄞ yai |
ㄨ -uan ㄢ wan |
|
ㄉ d |
ㄔ ch chih |
ㄨ -u wu |
ㄢ an |
ㄧ -iao ㄠ yao |
ㄨ -uang ㄤ wang |
|
ㄊ t |
ㄕ sh shih |
ㄦ er |
ㄤ ang |
ㄧ -i(o)u ㄡ you |
ㄨ -un ㄣ wun |
|
ㄋ n |
ㄖ r rih |
ㄩ yu |
ㄣ en |
ㄧ -ian ㄢ yan |
ㄨ -ong ㄥ wong |
|
ㄌ l |
ㄗ z zih |
|
ㄥ eng |
ㄧ -iang ㄤ yang |
ㄩ yue ㄝ |
|
ㄍ g |
ㄘ c cih |
|
|
ㄧ -in ㄣ yin |
ㄩ yuan ㄢ |
|
ㄎ k |
ㄙ s sih |
|
|
ㄧ -ing ㄥ ying |
ㄩ yun ㄣ |
|
ㄏ h |
|
|
|
ㄨ -ua ㄚ wa |
ㄩ yong ㄥ |
1.「資、慈、思、知、吃、詩、日」等七個音節的韻母用ih。.
2.韻母ㄝ單用時寫成ê。
3.iou、uei前面加聲母時,可縮寫成iu、ui。
4.注音符號與通用拼音的轉換在ㄣ(en)、ㄥ(eng)與ㄧ、ㄨ、ㄩ結合時,省略
字母e,而且所有的ung轉為ong。
5.注音符號與通用拼音的轉換在ㄐ(ji)、ㄑ(ci)、ㄒ(si)與ㄧ、ㄩ結合時,
省略字母i。
6.i類韻母前面無聲母時寫成yi、ya、ye、yao、you、yan、yang、yin、ying。
u類韻母前面無聲母時寫成wu、wa、wo、wai、wei、wan、wang、wun、wong。
三、聲調符號
陰平 陽平 上聲 去聲 輕聲
(可以不加) ˊ ˇ ˋ 。
聲調符號比照注音符號,標示在主要母音上。
四、隔音符號
a,o,e開頭的音節連結在其他音節後面的時候,如果音節的界線發生混淆,用隔音符號(’)隔開。
通用拼音音節表(1)
|
聲母 韻母 |
零聲母 |
ㄅ b |
ㄆ p |
ㄇ m |
ㄈ f |
ㄉ d |
ㄊ t |
ㄋ n |
ㄌ l |
|
|
開 口 類 韻 母 |
ㄚ -a |
a 啊 |
ba 巴 |
pa 帕 |
ma 媽 |
fa 法 |
da 達 |
ta 塔 |
na 納 |
la 拉 |
|
ㄝ -ê |
ê 誒 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ㄛ -o |
o 喔 |
bo 伯 |
po 波 |
mo 莫 |
fo 佛 |
|
|
|
|
|
|
ㄜ -e |
e 厄 |
|
|
me 麼 |
|
de 德 |
te 特 |
ne 呢 |
le 勒 |
|
|
ㄦ -er |
er 兒 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ㄞ -ai |
ai 埃 |
bai 拜 |
pai 派 |
mai 麥 |
|
dai 代 |
tai 泰 |
nai 奈 |
lai 萊 |
|
|
ㄟ -ei |
ei 欸 |
bei 貝 |
pei 佩 |
mei 梅 |
fei 費 |
dei 得 |
|
nei 內 |
lei 雷 |
|
|
ㄠ -ao |
ao 奧 |
bao 包 |
pao 拋 |
mao 毛 |
|
dao 道 |
tao 陶 |
nao 瑙 |
lao 勞 |
|
|
ㄡ -ou |
ou 歐 |
|
pou 剖 |
mou 牟 |
fou 否 |
dou 兜 |
tou 透 |
nou 耨 |
lou 樓 |
|
|
ㄢ -an |
an 安 |
ban 班 |
pan 潘 |
man 曼 |
fan 凡 |
dan 丹 |
tan 坦 |
nan 南 |
lan 蘭 |
|
|
ㄤ -ang |
ang 昂 |
bang邦 |
pang龐 |
mang芒 |
fang方 |
dang當 |
tang湯 |
nang囊 |
lang 朗 |
|
|
ㄣ -en |
en 恩 |
ben 本 |
pen 噴 |
men 門 |
fen 芬 |
|
|
nen 嫩 |
|
|
|
ㄥ -eng |
eng 鞥 |
beng崩 |
peng彭 |
meng蒙 |
|
deng登 |
teng騰 |
neng能 |
leng 冷 |
|
|
ㄨㄥ-ong |
|
|
|
|
fong*風 |
dong東 |
tong 通 |
nong農 |
long 隆 |
|
|
ㄧ -i |
|
bi 比 |
pi 皮 |
mi 米 |
|
di 迪 |
ti 提 |
ni 尼 |
li 里 |
|
|
零韻母 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i 類 韻 母 |
ㄧ -i |
|
bi 比 |
pi 皮 |
mi 米 |
|
di 迪 |
ti 提 |
ni 尼 |
li 里 |
|
一ㄚ-ia |
|
|
|
|
|
|
|
|
lia 倆 |
|
|
ㄧㄠ-iao |
|
biao標 |
piao飄 |
miao苗 |
|
diao雕 |
tiao挑 |
niao鳥 |
liao 廖 |
|
|
ㄧㄝ-ie |
|
bie 別 |
pie 撇 |
mie 滅 |
|
die 碟 |
tie 貼 |
nie 捏 |
lie 列 |
|
|
ㄧㄡ-i(o)u |
|
|
|
mi(o)u謬 |
|
di(o)u丟 |
|
ni(o)u紐 |
li(o)u留 |
|
|
ㄧㄢ-ian |
|
bian邊 |
pian偏 |
mian緬 |
|
dian典 |
tian天 |
nian年 |
lian 連 |
|
|
ㄧㄤ-iang |
|
|
|
|
|
|
|
nian釀 |
liang良 |
|
|
ㄧㄣ-in |
|
bin 賓 |
pin 拼 |
min 敏 |
|
|
|
nin 您 |
lin 林 |
|
|
ㄧㄥ-ing |
|
bing兵 |
ping平 |
ming明 |
|
ding丁 |
ting廷 |
ning寧 |
ling 令 |
|
|
u 類 韻 母 |
ㄨ -u |
|
bu 布 |
pu 普 |
mu 姆 |
fu 夫 |
du 杜 |
tu 圖 |
nu 努 |
lu 魯 |
|
ㄨㄚ-ua |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ㄨㄛ-uo |
|
|
|
|
|
duo 多 |
tuo 托 |
nuo 諾 |
luo 洛 |
|
|
ㄨㄞ-uai |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ㄨㄟ-u(e)i |
|
|
|
|
|
du(e)i堆 |
tu(e)i推 |
|
|
|
|
ㄨㄢ-uan |
|
|
|
|
|
duan端 |
tuan團 |
nuan暖 |
luan 亂 |
|
|
ㄨㄤ-uang |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ㄨㄣ-un |
|
|
|
|
|
dun 敦 |
tun 吞 |
|
lun 倫 |
|
|
yu 類 韻 母 |
ㄩ -yu |
|
|
|
|
|
|
|
nyu*女 |
lyu* 呂 |
|
ㄩㄝ-yue |
|
|
|
|
|
|
|
nyue*虐 |
lyue*略 |
|
|
ㄩㄢ-yu an |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ㄩㄣ-yu n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ㄩㄥ-yong |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(*代表通用拼音與漢語拼音不同之音節)
通用拼音音節表(2)
|
聲母 韻母 |
ㄍ g |
ㄎ k |
ㄏ h |
ㄐㄧ ji |
ㄑㄧ ci |
ㄒㄧ si |
|||
|
開 口 類 韻 母 |
ㄚ -a |
ga 尬 |
ka 卡 |
ha 哈 |
|
|
|
||
|
ㄝ -ê |
|
|
|
|
|
|
|||
|
ㄛ -o |
|
|
|
|
|
|
|||
|
ㄜ -e |
ge 格 |
ke 科 |
he 赫 |
|
|
|
|||
|
ㄦ -er |
|
|
|
|
|
|
|||
|
ㄞ -ai |
gai 蓋 |
kai 凱 |
hai 海 |
|
|
|
|||
|
ㄟ -ei |
gei 給 |
|
hei 黑 |
|
|
|
|||
|
ㄠ -ao |
gao 高 |
kao 考 |
hao 豪 |
|
|
|
|||
|
ㄡ -ou |
gou 勾 |
kou 寇 |
hou 候 |
|
|
|
|||
|
ㄢ -an |
gan 甘 |
kan 坎 |
han 漢 |
|
|
|
|||
|
ㄤ -ang |
gang 港 |
kang 康 |
hang 杭 |
|
|
|
|||
|
ㄣ -en |
gen 根 |
ken 肯 |
hen 痕 |
|
|
|
|||
|
ㄥ -eng |
geng 庚 |
keng 坑 |
heng 亨 |
|
|
|
|||
|
ㄨㄥ-ong |
gong 貢 |
kong 孔 |
hong 洪 |
|
|
|
|||
|
ㄧ -i |
|
|
|
|
|
|
|||
|
零韻母 |
|
|
|
|
|
|
|||
|
i 類 韻 母 |
ㄧ -i |
|
|
|
ji 基 |
ci* 奇 |
si* 希 |
||
|
ㄧㄚ-ia |
|
|
|
jia 加 |
cia* 恰 |
sia* 夏 |
|||
|
ㄧㄠ-iao |
|
|
|
jiao 焦 |
ciao*喬 |
siao*肖 |
|||
|
ㄧㄝ-ie |
|
|
|
jie 杰 |
cie* 切 |
sie* 歇 |
|||
|
ㄧㄡ-i(o)u |
|
|
|
ji(o)u 久 |
ci(o)u*丘 |
si(o)u*休 |
|||
|
ㄧㄢ-ian |
|
|
|
jian 簡 |
cian*錢 |
sian*咸 |
|||
|
ㄧㄤ-iang |
|
|
|
jiang 姜 |
ciang*強 |
siang*香 |
|||
|
ㄧㄣ-in |
|
|
|
jin 金 |
cin* 欽 |
sin* 辛 |
|||
|
ㄧㄥ-ing |
|
|
|
jing 京 |
cing*青 |
sing*興 |
|||
|
u 類 韻 母 |
ㄨ -u |
gu 古 |
ku 庫 |
hu 胡 |
|
|
|
||
|
ㄨㄚ-ua |
gua 瓜 |
kua 夸 |
hua 華 |
|
|
|
|||
|
ㄨㄛ-uo |
guo 國 |
||||||||